Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), 2 Haziran 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan yeni ilke kararı ile iş yaşamında milyonlarca çalışanın haklarını koruyan önemli bir adım attı. Kurul, iş yerlerinde çalışanların mesai kontrollerinin biyometrik verilerle yapılmasına ilişkin uygulamaları değerlendirerek, bu yöntemlerin hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Son yıllarda, işverenlerin yüz tanıma, parmak izi okuma ve diğer biyometrik sistemleri yoğun bir şekilde kullanma eğiliminde olduğu belirtilirken, bu tür verilerin hassas kişisel veri sınıfına girdiği vurgulandı.
Kurul, biyometrik verilerin işlenmesi sırasında yalnızca yasal bir dayanağın yeterli olmadığını, aynı zamanda veri minimizasyonu, ölçülülük ve gereklilik ilkelerine de uyulması gerektiğini ifade etti.
Mevcut İş Kanunu kapsamında işverenlerin çalışanların çalışma sürelerini denetleme yükümlülüğünün bulunduğu belirtilse de, bu denetimlerin biyometrik yöntemlerle yapılmasının zorunlu kılacak net bir yasal düzenlemenin olmadığını açıkladı. Bu durum, çalışanların biyometrik verilerinin işlenmesinin hukuki açıdan ciddi sorunlar doğurabileceği anlamına geliyor.
İş dünyasındaki güç dengesizlikleri nedeniyle, çalışanların biyometrik takiplere ilişkin rızasının ne kadar özgürce verildiği de tartışma konusu. Çalışanların, bu tür uygulamalara onay vermemeleri ya da daha önce verdikleri onayı geri çekmeleri durumunda karşılaşabilecekleri olumsuz sonuçlar, verilen rızanın yasal geçerliliğini sorgulanabilir hale getiriyor. İşten çıkarılma korkusu, çalışanların özgür iradeleriyle rıza vermelerini engelleyebiliyor.
KVKK, mesai kontrolü için daha az müdahaleci alternatif çözümler olduğunu da hatırlattı. Şifreli kart sistemleri, PIN kodlu cihazlar, ıslak imzalı imza çizelgeleri ve RFID/NFC kart altyapıları gibi yöntemlerin kullanılabileceği ifade edildi. Bu alternatiflerin, biyometrik veri toplamaya duyulan ihtiyacı ortadan kaldırabileceği ve hukukun ölçülülük kriterlerini karşılayabileceği vurgulandı.
Son olarak, işletmelerdeki veri sorumlularının, toplanan kişisel verilerin yasalarla uyumlu bir şekilde saklanması ve işlenmesi için gerekli idari ve teknik önlemleri almakla yükümlü olduğu belirtildi. Bu tarihi ilke kararının, hem Resmi Gazete’de hem de KVKK’nın resmi web sitesinde yayımlanarak yürürlüğe girmesi sağlanacak.
